Patuloy ang pagsusuri ng gobyerno sa panukalang batas na magpapalawig sa termino ng mga opisyal ng barangay at Sangguniang Kabataan (SK), na iniulat kamakailan matapos hilingin ng Malacañang ang opisyal na opinyon ng Commission on Elections (Comelec) ukol dito. Alamin ang mga detalye ng panukala at ang posibleng epekto nito sa lokal na pamamahala.
Mga Detalye Tungkol sa Panukalang Batas
House of Representatives na Bersyon
Inaprubahan kamakailan ng House of Representatives ang House Bill 11287 na layuning palawigin ang termino ng mga opisyal ng barangay at SK mula sa kasalukuyang tatlong taon tungo sa anim na taon. Ang panukala ay pumasa sa botong 153 pabor, apat na laban, at isang abstention.
- Barangay officials: Maaaring maglingkod nang hanggang dalawang sunud-sunod na termino.
- SK officials: Limitado sa isang termino lamang.
- Magkakaroon ng sabay na halalan ng barangay at SK tuwing ikalawang Lunes ng Mayo, kada anim na taon simula 2029.
Senate na Bersyon
Nauna nang inaprubahan ng Senado ang bersyon nito ng panukala na nagtatakda ng termino ng barangay at SK officials sa apat na taon lamang.
- Walang barangay official ang maaaring maglingkod ng mahigit sa tatlong magkasunod na termino.
- Gaganapin ang halalan kada apat na taon, simula sa unang Lunes ng Oktubre 2027.
- Ang kasalukuyang opisyal ay mananatili sa puwesto hanggang sa maihalal at makapag-qualify ang kanilang kapalit maliban kung sila ay matatanggal o masususpinde dahil sa anumang sanhi.
Opinyon ng Comelec
Kumpirmado ni Comelec Chair George Erwin Garcia na natanggap na nila ang liham mula sa Malacañang na humihiling ng kanilang opinyon ukol sa panukalang batas. Ipinahayag niya na ang pagpapasya tungkol sa haba ng termino ay nakasalalay sa lehislatura at ehekutibo, habang ang papel ng Comelec ay limitado lamang sa pagbibigay ng datos at mga teknikal na puna.
Aminado rin si Garcia na tututok lamang ang sagot ng Comelec sa mga usaping operational, legal, at praktikal sa pamamahala ng halalan, ngunit hindi sa aktuwal na merito ng panukala.
Konteksto ng Panukala
Ang ideya ng pagpapalawig sa termino ng mga opisyal ay nag-ugat mula sa mga paulit-ulit na pagpapaliban ng barangay at SK elections simula 2016. Ang mga mambabatas ay madalas na gumagamit ng mga dahilan tulad ng kakulangan ng oras para sa pagpapatupad ng mga programa at mga fiscal constraints na dulot ng pandemya.
Layunin ng panukala na mabigyang-daan ang mas maayos at tuloy-tuloy na pamamahala ng mga programa sa lokal na antas, ngunit binigyan din ito ng limitasyon sa termino upang maiwasan ang political entrenchment at mabigyan ng pagkakataon ang iba pang mga nais manungkulan.
Mga Posibleng Epekto
Kung maisasabatas ang anim na taong termino, tatagal ng hanggang Mayo 2029 ang panunungkulan ng mga opisyal na mahahalal ngayong Oktubre 2023. Posible nitong mapabuti ang pagpapatuloy ng mga programa ngunit maaaring makahadlang sa agarang accountability sa pamamagitan ng halalan.
Sa kabilang banda, pareho ng bersyon mula sa House at Senate ang may layuning magtakda ng termino upang maiwasan ang monopolisasyon ng kapangyarihan. Ang pagsabay ng eleksyon ay maaari rin magdulot ng mas maayos na pagboto sa hinaharap.
Panapos
Ang opinyon ng Comelec ukol sa panukala ay magiging mahigpit na teknikal at procedural lamang. Ang pinal na desisyon ay mananatili sa lehislatura at sa Pangulo. Sa ngayon, patuloy na pinag-uusapan ang iba’t ibang bersyon mula sa House at Senate, at naghihintay na lamang ng pagkakaayunan bago maipatupad ang anumang reporma.
