Ang Department of Justice (DOJ) ng Pilipinas ay opisyal nang nagbigay ng suporta sa International Criminal Court (ICC) upang tulungan ang mga testigong inaasahang magbigay ng pahayag kaugnay ng imbestigasyon sa kampanya kontra-droga ng dating Pangulong Rodrigo Duterte. Ang hakbang na ito ay nagbukas ng diskusyon tungkol sa ugnayan ng pamahalaan ng Pilipinas at ng ICC.
Ang Kahilingan ng ICC para sa Proteksyon ng mga Testigo
Noong Disyembre 2024, naglunsad ang ICC ng isang “witness appeal” upang hikayatin ang mas maraming indibidwal na magbahagi ng mahalagang impormasyon sa kanilang imbestigasyon. Sa kasunod nito, pormal na humiling ang ICC sa pamahalaang Pilipino upang tumulong sa pagprotekta at pagsuporta sa mga testigong maaaring magbigay ng pahayag sa The Hague.
Kumpirmado ni Justice Secretary Jesus Crispin Remulla na ang ICC ay nakipag-ugnayan sa Witness Protection Program (WPP) ng DOJ. Aniya, “Ibinigay na namin ang aming suporta at kooperasyon dahil ang kahilingang ito ay may makatwirang batayan upang maprotektahan ang mga testigo at madala sila nang ligtas sa The Hague upang magbigay ng pahayag.”
Saklaw at Kalikasan ng Suporta mula sa DOJ
Pinaliwanag ni Remulla na ang tulong ng DOJ ay nakatuon lamang sa pagbibigay ng pinansyal na suporta at mga logistical needs ng mga testigong tinawag upang tumestigo. Kasama rito ang pamasahe at mga pangunahing gastusin, partikular na sa mga testigo na walang sapat na kakayahang magtungo sa korte. “Marami sa kanila ang walang-wala. Kaya sila lang ang tutulungan natin,” dagdag pa niya.
Bagamat nananatiling malayo ang opisyal na posisyon ng pamahalaan sa pangkalahatang kooperasyon sa ICC, iniiwasan ng DOJ na talikuran ang mga obligasyong makatao at legal, lalo na pagdating sa seguridad ng mga testigo.
Mga Implikasyon para sa Pagsasakdal ng ICC
Ang desisyon ng DOJ na makipagtulungan ay isang mahalagang hakbang para sa layon ng ICC na papanagutin ang mga responsable para sa umano’y mga pag-abuso sa karapatang pantao sa panahon ng Duterte administration. Sa pamamagitan ng pagbibigay-seguridad at suporta sa mga testigo, masisiguro ng korte ang integridad ng kanilang proseso.
Gayunman, kritikal na bantayan ng parehong lokal at internasyonal na komunidad ang mga susunod na mangyayari, lalo na sa sensitibong kalagayang pampulitika na nakapalibot sa usaping ito.
Konklusyon
Ang desisyon ng DOJ na tumugon sa kahilingan ng ICC para sa proteksyon at suporta sa mga testigo ay isang taktikal na hakbang upang balansehin ang makatao at legal na obligasyon nito. Sa kabila ng nananatiling posisyon ng pamahalaang Pilipino na limitahan ang kooperasyon sa ICC, ang aksyon na ito ay isang positibong hakbang para mapalakas ang patuloy na imbestigasyon sa panahon ng war on drugs.
