Sinimulan ng mga awtoridad sa Iraq ang malawakang paghuhukay sa isa sa pinakamalaking mass graves sa bansa na nagmula pa noong panahon ng Islamic State (ISIS). Ang operasyon na ito ay mahalaga sa pagtukoy sa libu-libong nawawalang biktima at sa paghahanap ng katarungan.
Saklaw ng Mass Graves sa Iraq
Mga Natuklasan ng Karahasan
Simula nang bumagsak ang pananakop ng ISIS, mahigit 200 mass graves ang natuklasan sa dating kontroladong mga teritoryo. Isa sa mga site na ito ay ang Kasa sinkhole malapit sa Mosul, na pinaniniwalaang naglalaman ng libu-libong bangkay ng mga biktima mula sa iba’t ibang etniko at relihiyosong grupo tulad ng Yazidis at Shiite Turkmen.
Patuloy na Paghuhukay at mga Pinakabago
Noong Mayo 2024, sinimulan ng mga awtoridad ng Iraq, kasama ang United Nations Investigative Team to Promote Accountability for Crimes Committed by Daesh/ISIL (UNITAD), ang paghuhukay sa Alo Antar pit, mga 60 kilometro kanluran ng Mosul. Pinaniniwalaang mahigit 1,000 bangkay ng mga biktima noong 2014 hanggang 2017 ang naroroon. Maging ang Bir Alou Antar sinkhole ay kabilang din sa aktibong binibigyang pansin ng exhumation efforts hanggang Agosto 2024.
Teknikal at Hukuman na Aspeto
Proseso ng Exhumation at Pangangalap ng Ebidensya
Ang mga excavation team, tulong ng mga eksperto mula sa Mass Graves Directorate (MGMPD) at Medico-Legal Directorate (MLD), ay gumagamit ng makabagong teknikal na pamamaraan at testimonya ng mga pamilya. Sa taong 2024 lamang, 677 labi ang nahukay at 168 ang nakilala sa tulong ng DNA analysis.
Pagbuo ng Kasong Kriminal
Ang mga forensic evidence mula sa mass graves ay mahalaga sa pagbubuo ng mga kasong kriminal laban sa mga salarin ng ISIS. Sa limang taong operasyon ng UNITAD, nadokumentuhan ang mga krimen laban sa sangkatauhan gaya ng sinadyang pagpatay sa Camp Speicher na tinukoy bilang genocide. Mahigit 900 labi ang nakuha mula sa 68 ISIS-related excavations, kung saan marami ang naibalik na sa kanilang mga pamilya.
Hamong Pang-rekurso at Wakas ng Suporta ng UN
Pagkukulang sa Rekurso
Kahit nakinabang ang UNITAD sa taunang $20 milyong badyet, nahihirapan ang lokal na awtoridad ng Iraq sa kakulangan ng sapat at tuloy-tuloy na pondo. Sa pagtatapos ng UN mandate sa Setyembre 2024, tinatanong kung paano matutuloy ang metodikal at siyentipikong proseso ng pagkakakilanlan.
Kritikal na Yugto
Habang papalapit ang pagtatapos ng mandato ng UNITAD, nananatiling libu-libong biktima sa mga mass graves ang hindi pa natutukoy. Ang kinabukasan ng prosesong ito ng pagkakakilanlan, hustisya, at pagsasara para sa mga pamilya ay nasa balag ng alanganin kung hindi makakaasa ng patuloy na internasyonal na kooperasyon at sapat na rekurso.
Konklusyon
Ang pagsusumikap ng Iraq na matugunan ang mga mass graves ay nagpapakita ng lawak ng kasamaan ng ISIS at ng importansya ng internasyonal na kooperasyon para sa katarungan. Sa pagwawakas ng UNITAD, may malaking hamon para sa Iraq na ituloy ang sensitibo at komplikadong gawaing ito tungo sa hustisya at pagkakasundo ng bansa.
